
Onderhoudskosten
Het omslagpunt voor wat betreft de onderhoudskosten ligt volgens Rohloff bij
5000 km, terwijl bij een fietser die de fiets behoorlijk zwaar belast, dat
omslagpunt al bij 3.900 km te vinden is, ook niet onbelangrijk gezien de beoogde
levensduur van de naaf. Het smeren gaat met speciale olie die daarvoor is
ontwikkeld. Verder is het een goede zaak tijdens het verversen van de olie de naaf even te
spoelen met 50 ml Spoelolie alvorens de naaf gevuld wordt met de zomer- of
winterolie. Alle eventuele slijtagedeeltjes komen dan naar buiten en kunnen
nergens tussen of aan gaan zitten.
Specificaties
De Rohloff naaf heeft een totale overbrenging van 526%. Het verloop van de versnellingen
is als volgt:
De 1 op I overbrenging is in de elfde versnelling. Die zetten we dus op 100%.
De eerste versnelling heeft dan een vertraging van 0,279% ten opzichte van I op
1.
De 2e versnelling 0,316%, 3e versnelling 0,36%, 4e versnelling 0,409%, 5e
versnelling 0,464%, 6e versnelling 0,528%, 7e versnelling 0,6%, 8e versnelling
is 0,682%, 9e versnelling 0,774%, IOe versnelling 0,881%, 11de versnelling 100%,
12e versnelling 1,135%. 13e versnelling 1,292%. En de 14 versnelling tot slot is
1,467%.
Standaard wordt de Rohloff naaf geleverd met een 16 tanden tellend achterkettingwiel.
Het verzet aanpassen is geen probleem: er zijn verschillende kettingwielen
verkrijgbaar in 13, 15, en 17 tanden. Aanbevolen wordt om een van de volgende
kettingwielen te monteren: een 42 of een 44 of een 46 tanden tellend
kettingwiel. Bij montage in een frame met derailleuroog kan de kettingspanner
gemonteerd worden. Dat is nodig omdat het bijna nooit lukt om de ketting zonder
deze spanner mooi op spanning te krijgen en te houd~in.
Hoe schakelt de naaf?
De
Rohloff naaf schakelt of blokkeert de zonnewielen via de hoofdas. Deze as bestaat uit
een buiten- en een binnenas die zijn voorzien van hevels. In de buitenas zijn
sparingen aangebracht, door deze sparingen komt een pal naar buiten op het
moment dat de binnenas wordt verdraait doordat de shifter op het stuur wordt
verzet en er aan een van de kabels wordt getrokken. De pal die op het moment van
schakelen naar buiten komt, zet het corresponderende zonnewiel vast. Dat kunnen
door de vele schakelopties meerdere zonnewielen tegelijk zijn (er zitten er vier
in deze naaf). Doordat het zonnewiel vaststaat op de as kunnen de planeetwielen
zich hierop afzetten en drijven op hun beurt het ringwiel weer aan, die op zijn
De naaf is beschermd tegen schakelen onder trapbelasting en zal dan ook onder
deze omstandigheden niet of moeilijk schakelen. Dat is vooral het geval wanneer er
van de ene naar het andere tandwielstelsel over wordt geschakeld. Daarnaast is
de bescherming aangebracht om te voorkomen dat het inwendige van de naaf
vernield wordt. Het is vergelijkbaar met de auto en motor: daarbij gebruiken we toch
ook de koppeling als we schakelen, en rammen we niet zomaar in de
versnellingsbak van de ene naar de andere versnelling. Dus eerst moet bij schakelen van 7 naar 8 f omgekeerd even de
volle druk van de pedalen af en dan schakelt de naaf werkelijk als een zonnetje.
Montage
1) De inbouwbreedte van de Rohloff naaf is 135 mm dus hetzelfde als een Shimano
ATB-achternaaf
2) monteer de schakelunit met de momentsleutel op de naaf. Let daarbij op de
unit zo te draaien dat de kabels in dezelfde richting lopen als ze aan het frame
moeten worden gemonteerd.
Wanneer het kettingwiel is gemonteerd, kan het wiel worden gemonteerd in de
fiets. Monteer de houder met snelkoppeling voor de momentarm aan de liggende
achtervork (breng onder de klembanden een rubber aan, dit om eventuele
lakbeschadigingen te voorkomen). Monteer de kabels langs het frame. Het is zaak
erop te letten dat de kabels die geleverd worden ook daadwerkelijk worden
gebruikt. Deze zijn namelijk speciaal voor deze naaf voorzien van.de juiste
soepelheid, vertonen absoluut geen rek en lopen erg licht. Let er daarna op dat
de kabels geen korte bochten vertonen. Vloeiende bochten zorgen voor een soepele
schakeling van de naaf. Let op dat bij de montage van de kabel-stuitnokken, de
kabel ook mooi naar de schakelunit loopt die is gemonteerd op de naaf. Rohloff
levert hiervoor speciale montageblokken bij de naaf. Wanneer dat klaar is,
kunnen de kabels op lengte worden gemaakt. Ook nu worden er snelkoppelingen
toegepast; dit keer met bajonetsluiting (dit is handig als een wiel om wat voor
reden dan ook moet worden uitgebouwd).
Zorg dat de shifter ter op het stuur ook in 14 staat en knip de kabel van de
shifter zo af dat wanneer we de kabel monteren, de kabel in het andere gedeelte
van de bajonetunit op spanning staat. De fijnafstelling kunnen we doen met de
stel~schroeven van de buitenkabelstuitnokken. Schakel eerst een aantal keren de
versnellingen flink door zodat de kabel zich kan zetten en schakel dan terug
naar 14. Controleer de kabelspanning, als een versnelling niet lekker ingrijpt
Runt u de stelschroeven van de buitenkabelstuitnokken iets verzetten.
Leverbaar zijn: Rohloff Speedhub 500/14 CC (compleet met schakelmechanisme en kettingwiel, 500/14 DB voor schijf rem en 500/14 TS met een as met wielmoeren voor hybrides
TEKST:JACK VAN LIER SLIKKE
FOTO'S: GER THIJSEN,
MET DANK AAN MULTICYCLE
TWEEWIELER DECEMBER 2000
Voor uitgebreide informatie: Rohloff
website
Naar aanleiding van de vele vragen wat nu beter is, staat hieronder een poging om de voor- en nadelen naast elkaar te
zetten.
Onderstaande mailwisseling had ik, Philip Woudenberg, met L. en A. die op
wereldreis waren met hun Avaghon maatfietsen en voor hun volgende reis
nieuwe fietsen met Rohloff wilden aanschaffen.
Onderweg waren zij Jasper en Ilse tegengekomen die met Avaghons én Rohloff reden.
| Van: Avaghon <info@avaghon.nl> Datum: Wed, 05 Sep 2007 23:31:56 +0100 Aan: @hotmail.com> Onderwerp: Re: Vraagje over onze toekomstige nieuwe fietsen Hoi L. en A., Als antwoord op jullie drie vragen, hierbij de voor- en nadelen waarbij ik zo objectief mogelijk probeer te zijn. Vraag: Wat vinden jullie de beste combinatie met een Rohloffnaaf? a = externe kettingspanner Is altijd nodig bij frames die niet Rohloff-voorbereid zijn. Een kettingspanner is handig want de ketting is dan altijd op spanning maar is wel een vuilvanger en dat is nou net het leuke van Rohloff: minder onderhoud. Ondanks dat het frame Rohloff-voorbereid is, kiezen enkele klanten per jaar toch voor een kettingspanner om nergens meer naar om te hoeven kijken. b = verstelbare uitvaleinden Dit systeem is ontworpen in de tijd dat er Rohloff-voorbereide frames werden ontwikkeld. Om de ketting te stellen zijn de uitvaleinden in de lengterichting verschuifbaar. Deze worden met 2x twee bouten vastgezet (zie foto's hierboven). Avaghon maatframes hebben een profiel dat in de uitgefreesde gleuf van het uitvaleinde valt. Hierdoor wordt het uitvaleinde nog eens extra gefixeerd. Voordelen: - gelugd bracket mogelijk. Zie onder. - de uitvaleinden zijn los te vervangen als ze door een ongeluk verbuigen. Nadelen: - zo nu en dan moeten de Rohloffkabels bijgespannen worden als het wiel substantieel naar achter is geschoven. NB. Als je een externe schakelbox neemt dan hoef je sowieso de kabels niet bij te stellen als je de ketting strakker zet en je hoeft nooit een intern schakelkabeltje te vervangen want de overbrenging in de ext. schakelbox is direct naar de naaf toe. Dan vervalt dit nadeeltje dus. - de uitvaleinden kunnen verschuiven als deze niet goed vastgezet zijn of als de bouten los trillen. Devies: altijd goed vastzetten, regelmatig controleren net zoals je andere bouten om de zoveel tijd natrekt. Met een veerring is de kans op lostrillen nihil. - er bestaan geen handige kettingspanners zoals bij gewone stadsfietsen. Je moet er even handigheid in krijgen om het wiel naar achteren te schuiven. Ik laat de fiets gewoon op de grond staan. Ik los de vier bouten net voldoende. Met een blokje hout en een hamer (of een kei) tik ik tegen de uitvaleinden aan. Doordat de uitvaleinden vrij dik zijn en lang zijn, blijft het wiel toch netjes in het midden. En anders, de bouten verder losdraaien en het wiel met de hand naar achteren trekken. Bij het vastzetten opletten dat het wiel in het midden staat. En verder, maar dat is wel wat ver gezocht. Alhoewel, wij hebben klanten die op alles voorbereid willen zijn! Er bestaat nl. de mogelijkheid voor een Rohloff uitvaleinde met derailleuroog. De fiets is dan altijd om te bouwen naar derailleur maar ....... als je éénmaal Rohloff hebt wil je nooit meer anders (sprak onderstaande subjectieve Rohloff-verkoper met thuis twee Rohloff trekkingfietsen en één Rohloff tandem). Een patje kan verbuigen tijdens transport. De kans dat dit gebeurt is erg klein maar bij een wereldreis, je weet maar nooit. c = excentrische trapas Komt uit de tandemwereld en is natuurlijk ook een oplossing om de ketting te stellen. Door een grote bracketpot te monteren waarin de trapas uit het midden geplaatst is, wordt de ketting gesteld door de pot te draaien. De bracketpot wordt met twee bouten onder aan de bracket vastgezet. Foto op www.re-cycle/tandem_avaghon.htm. Voordelen: - er kan door kracht zetten niets los raken en er kan niets lostrillen. Alles kan natuurlijk maar de kans is nihil. - bij een Rohloff interne schakeling hoef je de kabelspanning minder vaak bij te stellen omdat de afstand van het afstelpunt naar de naaf toe niet verandert. De meeste fietsen met een excentrische bracketpot hebben ook een externe schakelbox en dan dan vervalt dit voordeel wat betreft de discussie 'exc. bracketpot versus verschuifbare uitvaleinden'. Nadelen: - een fiets wordt helemaal op maat afgesteld en vervolgens verandert de zithoogte of de kniepositie t.o.v. de trapas als de excentrische bracketpot verdraaid wordt. Dit argument telt alleen voor mensen die hier gevoelig voor zijn en die graag precies goed zitten. Uiteraard kan het gecorrigeerd worden door telkens het zadel iets naar voren of iets naar achteren te verschuiven en/of het zadel iets hoger of lager te zetten. - geen gelugd bracket mogelijk. Is wel verkrijgbaar maar vindt maar eens een framebouwer die het inbouwt. Argument telt natuurlijk alleen bij gelugde stalen frames. Zie verder de discussies omtrent stalen versus aluminium frames en gelaste stalen versus hardgesoldeerde gelugde stalen frames. - het is even wennen om op deze manier de ketting te stellen. Geldt niet voor iedereen en alles went. - de kostprijs van het frame wordt hoger en de externe schakelbox maakt de fiets duurder. Wat natuurlijk uiteindelijk telt, is de prijsvergelijking van complete fietsen met gelijke opties. - persoonlijk vind ik het geen prettig idee dat de bracketbouten steeds gelost en vastgezet moeten worden. Het zal je maar gebeuren dat de bout vastrot of doldraait. Enigszins spijkers op laag water zoeken ........maar alles kan kapot. Avaghon kiest niet voor een excentrische bracketpot omdat de voordelen wat ons betreft niet tegen de nadelen van verschuifbare uitvaleinden opwegen. Kunnen jullie weer verder denken! Groetjes, Philip Woudenberg |