|
|||
|
SCHAKELEN MET EEN NAAF |
|
|||
|
SCHAKELEN MET EEN NAAF |
Geen vakantiefiets
zonder versnellingen.
Derailleurs natuurlijk, want die bieden op vakantie meer voordelen dan
een naafversnelling. Een uitzondering: de Speedhub van Rohloff.
Deze bijzondere versnellingsnaaf kan volgens de maker moeiteloos
wedijveren met de derailleur.
Verschil
Derailleurs hebben als taak de ketting precies boven de juiste
tandwielen te laten lopen en bepalen zo de gewenste versnelling. Bij
een versnellingsnaaf gaat dat anders: hier zorgt een ingewikkeld
tandwielstelsel, verstopt in de achternaaf, voor de juiste
overbrenging. Voordelen: de tandwielen worden nooit vies, het onderhoud
en de slijtage zijn veel minder en met slechts Eén hendeltje
is de bediening eenvoudiger dan bij een moderne derailleurversnelling.
Het nadeel van versnellingsnaven is dat je het achterwiel niet
eenvoudig uit de fiets kunt tillen als je een band moet verwisselen.
Bij een derailleur kan dat wel; bovendien biedt dit systeem doorgaans
meer bruikbare versnellingen, terwijl het lichter en eenvoudiger te
repareren is. Kortom: de derailleur is op vakantie favoriet, de
versnellingsnaaf zie je vooral op stadsfietsen.
Anders
Het Duitse Rohloff geloofde desondanks in een combinatie van de
versnellingsnaaf en sportief fietsen. Rohloff ontwikkelde een naaf met
veel versnellingen en loste een aantal nadelen op. Het resultaat is de
Speedhub.
De naaf bezit maar liefst 14 versnellingen. Minder dan de 27
versnellingen van een modern derailleursysteem, maar daarvan gebruik je
er in de praktijk slechts 14 effectief Rohloff's verzet per versnelling
en het bereik zijn goed vergelijkbaar met de bruikbare versnellingen
van een derailleursysteem.
Je kunt bij Rohloff het achterwiel, inclusief naaf, redelijk snel uit
het frame wippen. De bedieningskabels van de naaf koppel je vrij
eenvoudig los.
De slijtage is gering. Het
tandwielstelsel loopt in een oliebad en wordt nooit vuil, en behalve
het verversen van olie is onderhoud niet nodig. Voor-, achterblad en
ketting liggen weliswaar bloot maar omdat de ketting kaarsrecht en
altijd over dezelfde tandwielen loopt is de slijtage veel minder dan
bij gebruik van derailleurs. Je hoeft deze onderdelen dus minder snel
te vervangen.
ï De Speedhub is redelijk zwaar, circa 1700 gram, maar veel
derailleuronderdelen ontbreken (geen derailleurs. minder kabels,
slechts Eén hendel, geen pion en voorbladen, etc.) waardoor
de Speedhub slechts 200 tot 400 gram meer weegt dan een
derailleursysteem.
ï Je verliest met een naafversnelling iets meer energie
vergeleken met een (schone!) derailleur. Toch is dat kleine verschil
voor vakantiefietsers niet van belang.
Voordeel
Een vakantiefiets met Speedhub kun je laten maken (Avaghon) of je kunt
je eigen fiets laten ombouwen. Op Pad fietste op de Villiger Cabonga
RO, de vakantiefiets die standaard met de Rohloff-naaf is uitgerust.
Zoals we verwachtten, fietste dat niet merkbaar anders, al moesten we
even wennen aan het steeds andere geratel per versnelling. Na zo'n 1000
km is de naaf ingereden en worden de bijgeluiden steeds minder.
Schakelen gaat simpel en snel met één
draaihendel, ook in stilstand of trappend tegen een helling (pedalen
licht ontlasten).
Bottleneck van de Speedhub is de hoge prijs. Met die prijs lijkt de
naaf slechts weggelegd voor echte liefhebbers en kilometervreters.
Rohloff rekent ons echter voor dat je de kosten uiteindelijk
terugverdient met minder onderhoudskosten. Het omslagpunt (vergeleken
met een vergelijkbare derailleurfiets) zou liggen op 5800 kilometer.
Met de beloofde levensduur van circa 100.000 kilometer overleeft de
naaf ruimschoots ieder frame. Helaas, zover zijn wij niet gekomen.
Prijzen Rohloff
Speedhub
Compleet kost de Speedhub 500/14 Euro 850,-, dat is Euro 250,- meer dan
een compleet Shimano XT-derailleursysteem. Het ombouwen van een
derailleurfiets naar Rohloff kost ca Euro 100 tot 250,- extra.
Op Pad #1 januari/februari 2002
Tekst: Jan Mark Moquette Fotografie: Siebold Freeke
1) Het aantal meters dat het wiel
per pedaalomwenteling rolt.
2) Het verschil tussen het kleinste en het grootste verzet. Voorbeeld
voor een 26-inch wiel: bij gebruik van een 44-tands voorblad en een
16-tands achtertandwiel bedraagt het verzet 1,58 tot 8,30 meter.
